International conference on multidisciplinary science

ИНТОКСИКАЦИОН ПСИХОЗДА МИЯ ТЎҚИМАСИНИНГ МОРФОЛОГИЯСИ.

Каримов Расулбек

Тошкент тиббиёт академияси Урганч филиали “Патоморфология” кафедраси доценти1

Рахимбаев Махмуд

Хоразм вилояти рухий-асаб касалликлари диспансери бош врачи

Раджапов Адилбек

Хоразм вилояти рухий-асаб касалликлари диспансери бош врачи

---

सार

Мастлик ва интоксикацион психозлари психиатриянинг етарлича ўрганилмаган бўлимларидан бири бўлиб, бу ерда касалликнинг табиати инсон танасининг у ёки бу зарарга реакцияси тури, экзоген ва эндоген ўзаро боғлиқлик ва уларнинг роли ҳақидаги муҳим саволни шу қадар аниқ кўтарадики, бунда  баъзи руҳий касалликлар, синдромлар ва бошқаларнинг пайдо бўлиши ва ҳукмронлиги кўриниши намоён бўлади.Психоактив моддаларга қарамлик муаммоси қанчалик долзарблиги, қанча спиртли ичимликлар ва гиёҳванд моддалар ҳаётимизга зарар ва фожиаларни олиб келишини ҳамма билади. Масалан, глобал Сайёра миқёсида спиртли ичимликлардан эрта ўлим, барча зўраки ўлим ҳолатларининг 7,2 фоизини ташкил қилади. Наркотик моддалардан захарланиш хам кундан кунга ортиб бормоқда. Дунё бўйлаб метадондан ноқонуний фойдаланишнинг ўсиши тез ва оммавий синтез қилиш имконини берувчи технологияларнинг ривожланиши билан боғлиқ бўлиб. аниқланган опиатлар сони сўнгги уч йил ичида ортиб, бир вақтнинг ўзида ўсиб бормоқда. Амфетамин ҳосилалари сони, н-метилефедроннинг ҳосилалари ва хакозолар бугун ёшлар онгини захарламоқда. Гиёҳванд моддаларни ноқонуний истеъмол қилиш глобал холат бўлиб, унга миллионлаб одамлар эргашишига ва жиддий тиббий ва ижтимоий оқибатларга олиб келади. Гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш даражаси ва тузилиши тўғрисидаги маълумотлар янги воситаларни ишлаб чиқишга туртки бўлди, бу ушбу соҳадаги ҳақиқий вазиятни акс эттирувчи баҳолаш учун кўплаб тадқиқотлар зарурлигига туртки бўлди. Интоксикация психози — турли хил заҳарлар билан ўткир ва сурункали заҳарланиш натижасида, шунингдек гиёҳвандлик ёки бошқа моддаларнинг, шу жумладан дориларнинг ҳаддан ташқари дозаси билан юзага келадиган руҳий касаллик бўлиб, баъзида иккинчисига нисбатан алоҳида сезгирлик билан намоен бўлади. Баъзи тадқиқотчилар металкогол психозларини интоксикация психозлари деб ҳам аташади ва ўзига хос морфологик ўзгаришлари хакида маълумотлар келтирилмаган ва бу эса, ўз навбатида,  тиббиёт амалиёти учун аниқ тавсиялар  ишлаб чиқиш имконини беради.